Haydovchilik guvohnomasini olish: maʼlumotnomadan kartagacha

Qisqacha: Oʻzbekistonda B toifali guvohnoma olish yoʻli — 083/h tibbiy maʼlumotnoma, litsenziyali avtomaktabda amaliyot, nazariy imtihon, avtodromdagi imtihon va guvohnomani my.gov.uz yoki davlat xizmatlari markazi orqali rasmiylashtirish. Hammasi 3–5 oy oladi. 2026-yil fevraldan nazariyani mustaqil oʻqish mumkin, amaliyot esa faqat avtomaktabda.

Instruktorlar har oy ortiqcha pul toʻlab qoʻygan yoki bekorga ikki-uch hafta yoʻqotgan oʻquvchilarni uchratadi: maʼlumotnoma muddati oʻtib ketgan, nazariya juda erta topshirilgan, imtihon instruktor mashina bera olmaydigan kunga yozilgan. Quyida biz tavsiya qiladigan tartib keltirilgan. Barcha raqamlar 2026-yil oktabr holatiga.

Butun yoʻl bitta jadvalda

Bosqich	Qayerda	Qancha vaqt	Pul boʻyicha moʻljal
1. Tibbiy koʻrik, 083/h maʼlumotnoma	Poliklinika yoki xususiy klinika, maʼlumotnoma my.gov.uz da	1–3 kun	pullik, narxni klinika belgilaydi
2. Avtomaktab bilan shartnoma	Litsenziyali avtomaktab	1 kun	odatda kurs narxining bir qismi oldindan
3. Amaliyot va nazariyaga tayyorgarlik	Avtomaktab, avtodrom, shahar	2,5–4 oy	xarajatning asosiy qismi
4. Imtihonga ariza	cabinet.yim.uz	tekshiruvga 1 ish kunigacha	yozilishda imtihon puli toʻlanadi
5. Nazariy imtihon	Imtihon markazi	25 daqiqa	1,5 mln soʻm
6. Amaliy imtihon	Imtihon markazi avtodromi	1 tashrif	1,5–1,6 mln soʻm
7. Guvohnomani olish	my.gov.uz yoki DXM	1–2 ish kuni	BHMning 70 foizi — 308 000 soʻm

Barcha summalar bilan toʻliq hisob-kitob B toifali prava olish narxi maqolasida.

1-bosqich. 083/h tibbiy maʼlumotnoma

Maʼlumotnomasiz sizni avtomaktabga ham, imtihonga ham yozishmaydi. Koʻrikdan komissiya oʻtkazadi: terapevt, oftalmolog, nevrolog, psixiatr, narkolog va boshqa mutaxassislar, shuningdek flyuorografiya (agar oxirgi bir yilda qilinmagan boʻlsa) va qon tahlili. Qoidaga koʻra, tibbiy koʻrik uch kalendar kungacha davom etadi va pullik.

Koʻrikdan soʻng maʼlumotnoma elektron shaklda shakllanadi: uni my.gov.uz portalidagi 083/h shakldagi tibbiy maʼlumotnomalar xizmatidan QR-kod bilan bepul yuklab olasiz. Maʼlumotnoma unda koʻrsatilgan sanagacha amal qiladi.

Amaliy maslahat: komissiyadan oʻqishdan yarim yil oldin «ehtiyot uchun» oʻtmang. Avtomaktabni tanlab boʻlgach oʻting. Batafsil — 083 tibbiy maʼlumotnoma maqolasida.

2-bosqich. Avtomaktab tanlash va shartnoma

Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 25-oktabrdagi 676-son qaroriga koʻra, 2026-yil 1-fevraldan A va B toifalari uchun nazariy darslarga qatnashish majburiy emas. Nazariyani mustaqil, onlayn yoki oflayn kurslarda oʻrganish mumkin. Majburiy dasturdagi amaliy haydash esa faqat litsenziyaga ega davlat yoki xususiy avtomaktabda oʻtiladi.

Buni aniq tushunib olish kerak: avtomaktabga bogʻlanmagan xususiy instruktor majburiy amaliyotni yopib bera olmaydi. Oʻqishingiz haqidagi maʼlumotni avtomaktab YHXB elektron tizimiga kiritadi, imtihon markazi uni qogʻoz maʼlumotnomasiz koʻradi.

Pul toʻlashdan oldin tekshiring:

• litsenziya raqami va uning license.gov.uz reyestridagi holati;
• qaysi uzatmalar qutisida oʻqiysiz (imtihon uchun mexanika kerak);
• narxga necha soat amaliyot kiradi, qoʻshimcha soat qancha turadi;
• maktabning oʻz maydonchasi yoki avtodrom bilan shartnomasi bormi;
• instruktorni almashtirish mumkinmi.

Avtomaktablarni tuman, narx va uzatmalar qutisi boʻyicha Toshkent avtomaktablari katalogida yoki Toshkentda B toifa boʻlimida solishtirish mumkin.

3-bosqich. Amaliyot va nazariyaga tayyorgarlik

VM 408-son qarori bilan tasdiqlangan dasturga koʻra, B toifa kursi kamida 69 soat amaliy haydashni oʻz ichiga oladi. Amalda Toshkentda koʻpchilik 2,5–4 oy davomida haftasiga ikki-uch marta, 1,5–2 soatdan shugʻullanadi.

Normal amaliyot shunday koʻrinadi:

1. Dastlabki 4–6 mashgʻulot — maydoncha: joydan qoʻzgʻalish, uzatma almashtirish, rul boshqarish, chiziq oldida toʻxtash.
2. Keyin avtodrom mashqlari. B toifa imtihonida ular oʻndan ortiq, tartib boʻyicha: start, tartibga solinmagan piyodalar oʻtish joyi, estakadada toʻxtash va qoʻzgʻalish, 90° burilishlar, tartibga solinadigan chorrahalar, «ilon izi», boksga kirib cheklangan joyda burilish, temir yoʻl kesishmasi, tezlanish yoʻlagi, favqulodda toʻxtash, orqaga yurib parallel parkovka, finish. Avtodromda tezlik — 20 km/soatgacha, tezlanish yoʻlagida — 40 km/soatgacha.
3. Shahar: avval tinch koʻchalar, keyin svetoforli chorrahalar va aylanma harakat.

Nazariyani amaliyotdan keyin emas, parallel oʻqing. Kuniga 20–30 daqiqa bilet yechish imtihon oldidan uch kecha yodlashdan koʻra koʻproq foyda beradi. Imtihon oʻzbek, rus va qoraqalpoq tillarida oʻtadi, savollarni shu tillardan birida yeching.

4-bosqich. Imtihonga yozilish

Imtihonga arizani nomzodning oʻzi beradi — yagona imtihon markazining shaxsiy kabinetida (cabinet.yim.uz): pasport yoki ID-karta maʼlumotlari, SMS orqali tasdiqlash, hujjatlarni yuklash, toʻlov, sana va vaqtni tanlash. Ariza bir ish kuni ichida tekshiriladi. Pasport yoki ID-karta, 083/h maʼlumotnoma va avtomaktabda oʻqiganlik tasdigʻi kerak (2026-yildan u e-avtotaʼlim moduli orqali elektron shaklda). UzCard yoki Humo karta, Payme, Click orqali yoki markaz kassasida naqd toʻlash mumkin. Imtihon kuni hujjatlarning asl nusxalarini olib boring.

Maslahat: nazariyani shunday yozilingki, amaliy imtihongacha 3–4 haftadan oshiq qolmasin. Sababi 6-bosqichda.

5-bosqich. Nazariy imtihon

• 20 ta rasmli va animatsiyali savol;
• 25 daqiqa;
• oʻtish uchun kamida 18 ta toʻgʻri javob (moped uchun A1 toifasida — 16 ta);
• telefon, kitob va gaplashish taqiqlanadi, natija darhol chiqadi.

Nazariyadan oʻtmasangiz, amaliyotga kiritilmaysiz. Qayta topshirish mumkin, ammo kamida yetti kundan keyin.

Imtihonlarni yagona imtihon markazlari qabul qiladi: Toshkentda (Yangihayot tumani) va viloyatlardagi yana 13 ta filialda. Markaz ofertasiga koʻra, 2026-yil oktabr holatiga nazariya 1,5 mln soʻm, amaliyot — nazariya topshirilgan kuni toʻlansa 1,5 mln, aks holda 1,6 mln; har bir qayta topshirish — 1,6 mln. Pul qaytarilmaydi, uzrli sababsiz kelmaslik esa xizmat koʻrsatilgan deb hisoblanadi.

6-bosqich. Avtodromda amaliy imtihon

Imtihon avtomatlashtirilgan avtodromda, mexanik qutili mashinada oʻtadi. Datchiklar harakatlarni qayd etadi, baholashni imtihonchi emas, tizim qiladi, natija — «oʻtdi» yoki «oʻtmadi». Tizim qarori ustidan eʼtiroz bildirib boʻlmaydi.

Koʻpincha kech bilinadigan ikki qoida:

• Nazariya natijasi ikki oy amal qiladi. Shu muddatda amaliyotdan oʻtmasangiz, nazariyani yana topshirasiz va yana toʻlaysiz.
• Amaliy urinishlar orasida kamida yetti kun boʻlishi kerak.

Imtihondan oldin instruktordan aynan imtihon avtodromida yoki xuddi shunday chiziqlari bor maydonchada kamida bitta mashgʻulot oʻtkazishni soʻrang. Maydonchalar roʻyxati Toshkent avtodromlari boʻlimida.

7-bosqich. Guvohnomani olish

Ikkala imtihondan oʻtgach, maxsus sertifikat olasiz. Shu asosda guvohnoma bir yil ichida rasmiylashtiriladi.

Rasmiylashtirish yoʻllari:

• my.gov.uz orqali hujjat yuklamasdan — surat ID-karta yoki biometrik pasportdan olinadi, sertifikat maʼlumotlarini tizim oʻzi koʻradi;
• davlat xizmatlari markazida yoki YHXB boʻlinmasida.

Imtihonlardan keyin guvohnoma berish uchun davlat yigʻimi — BHMning 70 foizi, yaʼni 440 000 soʻmlik BHMda (2026-yil 1-sentabrdan) 308 000 soʻm. my.gov.uz xizmat sahifasida rasmiylashtirish turlariga ajratilmagan holda 1,4 BHM koʻrsatilgan, shuning uchun kvitansiyadagi summani tekshiring.

Tayyorlash muddati: DXMdan olinsa 1 ish kuni, pochta orqali yetkazilsa taxminan 2 kun. Guvohnoma 10 yilga beriladi.

Aslida qancha vaqt ketadi

Holat	Muddat
Hammasi birinchi urinishda, haftasiga 3 mashgʻulot	taxminan 3 oy
Oddiy surʼat, haftasiga 2 mashgʻulot	4–5 oy
Nazariya va amaliyotdan bir martadan qayta topshirish	yana 2–4 hafta
Nazariya natijasi kuyib ketdi	yana bir oy va qayta toʻlov

Vaqt qayerda yoʻqotiladi

• Maʼlumotnoma olingan, avtomaktabga esa yarim yildan keyin borilgan, maʼlumotnoma muddati tugashiga oz qolgan.
• Nazariya oʻqish boshida topshirilgan, oʻquvchi esa amaliyotga uch oydan keyin tayyor boʻlgan.
• Oʻquvchi avtomatda oʻrgangan, imtihon esa mexanikada.
• Imtihonga yozilgan, lekin oldidan mashq qilish uchun mashina va instruktorni hech kim band qilmagan.

Nimadan boshlash kerak

Hali avtomaktab tanlamagan boʻlsangiz, avtomaktab tanlash uchun ariza qoldiring: tumaningiz, byudjetingiz va qulay mashgʻulot vaqtiga qarab bir nechta variant topib beramiz, siz esa ularni toʻlovdan oldin bemalol solishtirasiz.