Avtomaktabni qanday tanlash: toʻlovdan oldin 12 ta savol

Qisqacha: avtomaktabni reklama va narxga qarab tanlash — lotereya. Toʻlovdan oldin 12 ta savol bering: litsenziya, haydash soatlari, mashina, instruktor, jadval, qoʻshimcha toʻlovlar va imtihonga tayyorlov haqida. Javoblar 15 daqiqa oladi va qayta topshirish hamda qoʻshimcha soatlarga ketadigan bir necha million soʻmni tejaydi.

Instruktorlar kuzatishicha, boshqa maktabdan keyin ularning oldiga «oʻqishni tugatish» uchun keladigan oʻquvchilarning deyarli hech biri maktabni ongli tanlamagan. Eng yaqinini, arzonini yoki akasi oʻqiganini olgan. Tanlov murakkab boʻlishi shart emas, lekin bir nechta savolni albatta berish kerak. Quyida qarindoshimizga beradigan savollarimiz. Meʼyorlar haqidagi maʼlumotlar 2026-yil oktabr holatiga.

1. Litsenziya raqami qanday va qaysi toifalarga

Haydovchilarni tayyorlash — litsenziyalanadigan faoliyat. Litsenziya raqamini soʻrang va uni license.gov.uz reyestrida yoki elektron litsenziyadagi QR-kod orqali tekshiring. Qaysi toifalarga berilganiga eʼtibor bering: sizga C kerak, maktabda esa faqat B litsenziyasi boʻlsa, gap tugadi.

Bu aynan hozir nega muhim: 2026-yildan maktab oʻqishingiz haqidagi maʼlumotni YHXB elektron tizimiga uzatadi. Litsenziya boʻlmasa, oʻqiganlik tasdigʻi ham boʻlmaydi, usiz esa imtihonga qoʻyishmaydi.

2. Narxga necha soat haydash kiradi

«Mashgʻulot» emas, aynan soatni soʻrang. VM 408-son qarori bilan tasdiqlangan dasturga koʻra, B toifa uchun kamida 69 soat amaliy haydash belgilangan. Shundan qanchasini boshqa oʻquvchi haydayotganda yoʻlovchi oʻrindigʻida emas, rul ortida oʻtkazishingizni bilib oling.

3. Qanday mashina va qanday uzatmalar qutisi

B toifa boʻyicha amaliy imtihon mexanik qutili mashinada topshiriladi. Maktab faqat avtomatda oʻqitishni taklif qilsa, imtihon oldidan baribir mexanikada qoʻshimcha soat sotib olishingizga toʻgʻri keladi. Mashinaga qarang: ikkilamchi pedallar, soz koʻzgular, kamarlar. Toshkentda oʻquv mashinalari koʻpincha Cobalt, Gentra, Nexia — bu normal.

4. Instruktor kim boʻladi

Meʼyorga koʻra, ishlab chiqarish taʼlimi ustasining haydovchilik staji kamida uch yil boʻlishi kerak. Lekin staj odamning oʻrgata olishi haqida hech narsa demaydi. Soʻrang:

• toʻlovdan oldin instruktor bilan tanishish mumkinmi;
• chiqishmasangiz, instruktorni almashtirish mumkinmi;
• siz uchun muhim boʻlsa, ayol instruktorlar bormi (ayollar uchun avtomaktablar boʻlimida bunday maktablar jamlangan).

5. Bir instruktor va bitta mashinaga nechta oʻquvchi

VM 408-son qarori oʻquv tashkilotlari uchun belgilaydi: guruh — 24 kishigacha, bitta haydash ustasi — 12 oʻquvchiga, bitta B toifali oʻquv mashinasi — 8 oʻquvchiga. Bitta mashinaga sezilarli darajada koʻproq toʻgʻri kelsa, mashgʻulotlar koʻchirilishi va kurs oxirida navbatlarni kuting.

6. Mashgʻulotlar qayerda oʻtadi

• Oʻz maydonchasi bormi yoki maktab avtodrom bilan kelishadimi?
• Mashgʻulot qayerdan boshlanadi: maktabdan, metrodan, uydan?
• Shaharga qachon va qaysi koʻchalarga chiqiladi?

Sergelidagi oʻquvchi uchun Yunusoboddagi maktab — har bir mashgʻulotga ortiqcha bir soat yoʻl. Uy yoki ishga yaqinini qidiring: Toshkent avtomaktablari katalogida tuman boʻyicha filtr bor.

7. Jadval qanday va qachon boshlanadi

Ishdan oldin ertalab, kechqurun yoki dam olish kunlari shugʻullanish mumkinmi, haftasiga haqiqatan nechta mashgʻulot berilishi va toʻlovdan necha kun keyin birinchi haydash boʻlishini aniqlang. «Guruh bir oydan keyin yigʻiladi», sizga esa yozgacha kerak boʻlsa — bu muhim maʼlumot.

8. Nazariya bilan nima va u sizga kerakmi

2026-yil 1-fevraldan A va B toifalari uchun nazariy darslarga qatnashish majburiy emas — VM 676-son qaroriga koʻra nazariyani mustaqil oʻqish mumkin. Soʻrang:

• «faqat amaliyot» paketi bormi va u qanchalik arzon;
• nazariya boʻlsa — yuzma-yuzmi yoki onlayn, qaysi tilda, amaldagi biletlarga kirish bormi.

Oʻzingizni halol baholang: jadvalsiz YHQni oʻqimasangiz, darslar uchun toʻlagan maʼqul.

9. Narxga nima kiradi, nima uchun qoʻshimcha toʻlanadi

Xarajat	Nimani soʻrash kerak
Yoqilgʻi	Mashgʻulot narxiga kiradimi
Qoʻshimcha soat	Qancha turadi va qaysi mashinada
Imtihon oldidan maydoncha	Ijara pullikmi
Tibbiy komissiya	Maktab yordam beradimi va bu qancha turadi
Imtihonlar	Imtihon markaziga alohida toʻlanadi — maktab ularni shartnomasiz «kiritmasligi» kerak

Toshkent boʻyicha oʻrtacha narxlar prava olish narxi maqolasida tahlil qilingan.

10. Qanday toʻlanadi va voz kechsangiz nima boʻladi

Normal sxema — oldindan toʻlov va shartnoma boʻyicha bosqichma-bosqich toʻlash. Shartnomada summa, soatlar soni, oʻqish muddati, mashgʻulotlarni koʻchirish va pulni qaytarish shartlari boʻlishi kerak. Shartnoma va kvitansiyasiz naqd toʻlov — chiqib ketish uchun sabab.

11. Oʻqish tugaganligi qanday rasmiylashtiriladi

2026-yildan oʻqishni tugatganlik sertifikatlari e-avtotaʼlim elektron modulida shakllantiriladi va VM 642-son qaroriga koʻra ular bepul beriladi. Maktab «maʼlumotnoma uchun» alohida pul soʻrasa, aynan nima uchunligini aniqlang.

12. Maktab imtihonga qanday tayyorlaydi

Yaxshi javoblar:

• imtihondan oldin avtodrom mashqlari boʻyicha ichki sinov oʻtkaziladi;
• imtihon avtodromida yoki xuddi shunday chiziqlari bor maydonchada kamida bitta mashgʻulot bor;
• instruktor nazariya natijasi (u ikki oy amal qiladi) amaliyotgacha kuyib ketmasligi uchun qachon yozilishni aytadi.

Yomon javob: «bizda hamma topshiradi». Imtihonni avtomatik tizim qabul qiladi, u bilan kelishib boʻlmaydi.

Xavfli belgilar

• Litsenziya yoʻq yoki raqamni «keyin aytamiz».
• Imtihonsiz prava yoki «kafolatlangan topshirish» vaʼda qilinadi — bu firibgarlik yoki jinoyat.
• Imtihon mexanikada ekani haqida ogohlantirmasdan faqat avtomatda oʻqitish.
• Shartnomasiz naqd pulda toʻliq oldindan toʻlov.
• Instruktor birinchi mashgʻulotdayoq baqiradi yoki telefonga koʻmilib oʻtiradi.

Buni qanday tez qilish mumkin

12 ta savolni yozib oling, tumaningizdagi uchta maktabga qoʻngʻiroq qiling va javoblarni jadvalda solishtiring. Oʻzingiz qoʻngʻiroq qilishni istamasangiz, avtomaktab tanlash uchun ariza qoldiring: tumaningizdagi bir nechta maktabni taklif qilamiz va ularni shu savollar boʻyicha solishtirishga yordam beramiz. B toifali maktablarni Toshkentda B toifa boʻlimida ham koʻrish mumkin. Umuman maktab kerakmi-yoʻqmi deb ikkilansangiz, avtomaktab yoki xususiy instruktor maqolasini oʻqing.